با پزشکان

دکتر امیر حسن محبوبی

فلوشیپ فوق تخصصی اورولوژی اطفال

دکتر محمد آذرفر

پزشک تغذیه کلینیکی و متابولیسمی

خواص خاکشیر و نحوه‌ی مصرف و نگهداری آن

مصرف خاکشیر در تابستان به شدت مفید است و توصیه ی‎شود زیرا این گیاه در زمره خوراکی‌هایی است که مصرف آن عطش و تشنگی را برطرف می‎کندعلاوه بر این خاکشیر درمان مناسبی برای برطرف کردن مشکلات دختران لاغر است. علت این امر آن است که این خوراکی اشتها آور است و باعث تقویت معده می‎شود. در ادامه خواص خاکشیر و نحوه‌ی مصرف و نگهداری آن را به تفصیل شرح می‌دهیم.
 
خواص خاکشیر و نحوه‌ی مصرف و نگهداری آن
 

برطرف کردن جوش‌های صورت با خاکشیر

برای برطرف کردن جوش‎های صورت کافی است ۲ قاشق غذاخوری خاکشیر را همراه با عرق شاه‌تره، عرق کاسنی و عرق بیدمشک مخلوط نمایید و میل کنید. طرز تهیه این مخلوط به این صورت است که به اندازه یک استکان از هر یک از عرق‌های گیاهی شاه‌تره، بیدمشک وکاسنی را تهیه کرده و با هم مخلوط کنید و سپس۲ قاشق غذاخوری خاکشیر به مخلوط بیفزایید. مصرف این نوشیدنی معجزه آسا هم برای رفع جوش‌های صورت موثر است و هم برای افرادی که دچار گرفتگی صدا هستند مناسب خواهد بود. برای آن که این مخلوط موثر واقع شود حداقل ۳ هفته زمان نیاز است و پس از این دوره درمانی نتایج بهبود به مرور در چهره فرد مشخص خواهد شد.
 

دفع سنگ کلیه با خاکشیر

برای دفع سنگ کلیه استفاده از مخلوط خاکشیر و ترنجبین در افرادی که به این بیماری مبتلا هستند یا کلیه آن‌ها سابقه سنگ‌سازی‌ داشته است، موثر خواهد بود. برای بهره مندی از خاصیت دفع کنندگی سنگ کلیه خاکشیر کافی است ۳ قاشق غذاخوری ترنجبین را در یک لیوان آب به‌مدت ۵ ساعت قرار دهید تا خیس بخورد و سپس آن را از صافی عبور دهید. پس از آن ترنجبین را همراه با ۲ قاشق غذاخوری خاکشیر مخلوط کرده و نوشیدنی حاصل را میل کنید. اگر به صورت منظم و روزانه این مخلوط را استفاده کنید، کمک شایانی به دفع سنگ کلیه شما خواهد کرد. استفاده از نسخه خانگی فوق برای افرادی که دچار بوی بد دهان ناشی از عفونت و مشکلات بلغمی هستند نیز بسیار موثر است و مشکل آنان را حل خواهد کرد.
 

افزایش وزن با مصرف خاکشیر

افرادی که دچار کمبود وزن هستند و یا به هر دلیلی تمایل دارند وزن خود را افزایش دهند، می‌توانند با مصرف خاکشیر به هدف خود دست یابند. این دسته از افراد برای افزایش وزن کافی است تا خاکشیر را با شیر در هنگام صبح و ناشتا میل کنند تا به درمان لاغری و افزایش وزن خود کمک کنند. درمانگران بر این باورند که اگر شیری که برای تهیه نسخه فوق به کار می‎رود، شیر تازه و طبیعی باشد این مخلوط میزان تاثیرگذاری بیشتری خواهد داشت. پس افرادی که به شیر طبیعی و تازه دسترسی دارند بهتر است از شیر طبیعی و روستایی برای تهیه نسخه استفاده کنند.
 

بهبود لک‌های پوست خصوصا صورت با خاکشیر

یکی از بهترین شیوه‌ها، برای از بین بردن لک‌های پوست مخصوصا ناحیه صورت نوشیدن خاکشیر و ترنجبین است. اگر لکهی پوستی دارید کافی است که این مخلوط را روزانه و به طور منظم تا ۳ هفته استفاده کنند. پس از مدتی آثار معجزه آسای آن نمایان خواهد شد و پوست شما روشن شده و به مرور لک‌های صورت و پوست‌شان از بین خواهد رفت. برای تهیه این نسخه خانگی ترنجبین را برای مدت ۵ ساعت در آب بخیسانید و سپس از صافی عبور داده و به آن ۲ قاشق خاکشیر بیفزایید و میل کنید.
 

بهبود دل ضعفه با خاکشیر و عسل

خاکشیر و عسل درمانی برای دل ضعفه می‌باشد. اگر جز آن دسته از افراد هستید که در طول روز دچار دل ضعفه می‎شوید و یا تنها در روزهای گرم تابستان یا در ایام ماه رمضان این مشکل را دارند، برای پیشگیری از بروز این دل‌ضعفه مخلوطی از خاکشیر و آب عسل میل کنند تا دل ضعفه آنان درمان شود. برای تهیه آب عسل کافی است تا یک لیتر آب و یک کیلو عسل را با هم بجوشانید تا آب عسل حاصل شود.

وقتی مخلوط آب و عسل شروع به جوشیدن کرد، کفی روی سطح ظرف تشکیل می‌شود که باید از دیگر مواد موجود در ظرف تفکیک شود. پس از آن آب عسلی که به دست آمده را میل کنید زیرا همان درمان دل ضعفه شما خواهد بود. شاید با خود بگویید اگر عسل حرارت ببیند، بعضی از ویتامین‌ها و مواد مغذی خود را از دست خواهد داد اما نگران نباشید آن موادی که برای بهبود دل ضعفه نیاز است در آن باقی می‌ماند و برای درمان شما کافی خواهد بود.
 
خاکشیر و خواص دارویی آن
 

درمان اسهال با خاکشیر

در فصل تابستان یکی از بیماری‌های رایج در میان کودکان ابتلا به اسهال است. برای بهبود این اختلال، درمانگران طب سنتی از داروهای طبیعی کمک می‎گیرند و دارویی تجویز می‎کنند که می‎توان در خانه آن را تهیه و مصرف کرد. برای تهیه نسخه خانگی آنان کافی است خاکشیر را بو دهید و به آن آب و عسل بیفزایید و فرد مبتلا به اسهال دهید. هر ۲ ساعت یک بار و با توجه به سن بیمار از این مخلوط به او دهید. برای نمونه اگر بیمار خردسال باشد کافی است به اندازه یک قاشق غذاخوری تا یک سوم استکان از این مخلوط به او داده شود.

نام های فارسی: خاکشیر، خاکشی
نام علمی: Descurainia sophia
نام انگلیسی: Fluxweed, Flixweed
نام عمومی: Flixweed
نام عربی: خبه
نام فرانسوی: Velar sagesse
نام آلمانی: Sophienkraut
نام مترادف: Sisymbrium sophia
نام خانواده: Brassicaceae(خردل)

 

گیاه شناسی

خاکشی گیاهی علفی و بوته ای است که یک ساله یا دو ساله می‌باشد. ارتفاع گیاه خاکشی گاهی به یک متر نیز می‌رسد و اغلب چنین است که از قسمت‌های فوقانی ساقه منشعب می‌شود. برگ‌های این گیاه بریدگی‌های زیادی دارد و گاهی آن قدر بریدگی زیاد است که نخ مانند شده است. میوه‎های این گیاه به شکل خورجین باریک به طول ۳/۵ سانتی‌متر و تقریبا عمودی بر روی قسمت انتهایی ساقه قرار می‌گیرند. این گیاه دارای گل‌های ریز و زرد رنگ است. دانه‌ها بسیار ریز و رنگ آن‎ها نارنجی و یا مایل به قهوه‌ای است و شکل آنان بیضی است. دانه‎ها در یک سطر درون خورجین کنار هم چیده شده است. بخشی از گیاه که قسمت دارویی آن است دانه‌های خاکشی است. پس از آن که میوه کامل برسد (در مرداد و شهریور میوه‌ها می‎رسند)، این دانه‎ها را جمع آوری می‎کنند. در بسیاری از نقاط کشور ما گیاه خاکشی می‎روید. این گیاه بومی اروپا و نواحی معتدل و قاره آسیا، از جمله ایران، عراق، پاکستان، افغانستان، چین، هند و شمال آفریقا نظیر مصر، مراکش و الجزیره می‌باشد.

 

تاریخچه

خواصی نظیر اشتها آوری، تقویت معده، ضد تب، ملین و درمان مشکلات سوء هاضمه از قدیم درباره گیاه خاکشی شناخته شده بوده است. علاوه بر موارد فوق در زمان باستان برای درمان اسهال خونی نیز از این گیاه استفاده می‎شده است و متخصصان گیاهان دارویی آن را به نام Sophia .chirugorum به معنی « عقل جراحان» می‎نامیده‎اند.
 
خاکشیر و نحوه‌ی نگهداری از آن
 

ترکیبات مهم

دانه خاکشی از ترکیبات مهمی نظیر گلوکز اینولات ها بوده که شامل آلیل ایزوتیوسیانات، بوتنیل ایزوتیوسیانات، سیانو ۳ و ۴- اپی تیو بوتان، ۵- متیل تیوپنتانیتریل، ۳- فنیل پروپیونیتریل، ۴- متیل تیوبوتیل ایزوتیوسیانات و ۲- فنیل اتیل ایزوتیوسیانات تشکیل شده است. سایر ترکیباتی که در این گیاه موجود است، عبارتند از: اسیدهای چرب پالمیتیک، لینولنیک، اولئیک و استئاریک. املاحی از قبیل گوگرد، کلر، فسفر، آهن، پتاسیم، کلسیم، سدیم و منیزیم نیز در این دانه بی‎نظیر وجود دارد. این دانه دارویی دارای پروتئین، صمغ، موسیلاژ، چربی و ترکیبات ازت دار است.

 

تاثیرات مهم خاکشی

برای بهبود اسهال، ادرارآور، تب بر، رفع التهاب کلیه، دفع کرم و درمان آب آوردن انساج در طب عوام و سنتی، جوشانده دانه‌های خاکشی کاربرد دارد. از زمان‌های دور در کشور ما خاکشی را با همراه با آب سرد به عنوان ملین و خنکی مصرف می‌نموده‌اند.
بر اساس مطالعات فارماکولوژیکی که بر روی خاکشی انجام شده است، خواص زیر مشاهده شده است: صمغ و موسیلاژ که در سطح دانه خاکشی موجود است در معرض آب متورم شده و ژل حجیمی تولید می‌نماید که خاصیت نرم کنندگی دارد و خروج مدفوع را آسان نموده و هم چون ملین عمل می‌کند. به دلیل وجود ترکیب ایزوتیوسیانات (این ترکیب دارای خاصیت ضد میکروب است) در خاکشی ، خاصیت ضد تب دارد. علاوه بر این چون هورمون تیروئید ظاهراً وابسته به تنظیم درجه حرارت بدن می‌باشد، وقتی تولید و ترشح تیروکسین کاهش می‌یابد و منجر به کاهش متابولیسم بازال شده و در پی آن درجه حرارت بدن نیز پایین می‎آید.

 

خواص خاکشیر و نحوه نگهداری آن

طریقه و میزان مصرف خاکشیر

_ خیسانده: خاکشی را در آب سرد برای چندین ساعت بخیسانید و میل کنید.
_ جوشانده: برای مدت ده دقیقه خاکشی را در آب ریخته و روی شعله قرار دهید و پس از سرد شدن آن را مصرف کنید.
_ ضماد: برای تهیه ضماد از خاکشی که برای رفع زخم، جراحات و رفع ورم ها موثر است، خاکشی را بکوبید تا از آن ضماد به دست آید. ضماد را باید به شکل موضعی روی زخم یا جراحات قرار دهید.

 

در کتاب مخزن الدویه پیرامون گیاه خاکشی چنین آمده است:

انواع خبه یا خاکشی دو نوع است، نوع اول ریز است و رنگ آن مایل به سرخی است و طعم آن اندکی مایل به تلخی است و نوع دوم آن درشت‎تر است و دارای رنگی سرخ متمایل به تیرگی است اما هر دو نوع خودرو هستند و در صحراها و باغ‌ها و دامن کوه‌ها می رویند. خاکشیر دارای خاصیت مقوی معده و هاضمه بوده و برای بهبود گرفتگی آواز و نیکویی رنگ رخسار سودمند است. علاوه بر این خاکشیر برای درمان حصبه و برودت احشا و خروج خلط سینه و ریه موثر است. این گیاه باارزش محرک قوای جنسی است، اگر هر روز دو مثقال (معادل ۱۰ گرم) خاکشیر را همراه با چهار مثقال(معادل۲۰ گرم) شکر کف نمایند. برای بهبود زخم‌ها، ورم‌ها و بیماری نقرس از ضماد آن استفاده نمایید. علاوه بر تمام این‎ها برای سرفه مزمن و جهت شش، جگر و زخم‌های رحم به شدت موثر است.

 

از زمان‎های دور در طب سنتی از خاکشی در اشکال زیر کاربرد داشته است:

برای استفاده از خاصیت ضد سم حدود ۱ مثقال( معادل با پنج گرم) از دانه‌های خاکشی را بشویید و آن را درون آب یا گلاب ریخته و تا وقتی بجوشانید که دانه‌های آن شکفته شود. تنها نیم گرم از این محلول کافیست تا فرد مسموم را از مسمومیت برهاند. به خاطر داشته باشید پس از خوراندن این محلول به فرد مسموم در او ایجاد تهوع و قی می‌کند. این کار باید تکرار شود تا هنگامی قی قطع گردد. برای درمان اسهال در کودکان نیز کافی است یک قاشق خاکشیر را در ظرفی بریزید و روی شعله ملایم قرار داده و به هم بزنید تا بو داده شود. پس از آن با عسل مخلوطش کرده و هر ۳۰ دقیقه به اندازه یک قاشق چای‌خوری از داروی فوق به کودک دهید.
برای آن که رنگ رخسار نیکو شود هر روز دو مثقال خاکشی و چهار مثقال شکر را مخلوط نمایید و به طور مرتب تا ۱۰ روز به صورت خوراکی مصرف کنید.

از ضماد خاکشیر برای تسکین و درمان زخم‌ها و ورم‌های بدن بهره ببرید. دردهای نقرس را با ضماد خاکشیر تخفیف دهید. برای دفع سنگ کلیه با استفاده از خاکشیر مخلوطی از خارشتر، خاکشیر و ترنجبین به صورت جوشانده تهیه نمایید و صبح هنگام و در حالت ناشتا مصرف کنید.
برای چاق شدن و افزایش اشتها، مصرف خاکشیر با شیر تازه را فراموش نکنید. برای بهبود و از بین بردن جوش‌های صورت یک قاشق ترنجبین و دو قاشق غذاخوری خاکشیر را مخلوط کرده و هر روز هنگام صبح، در حالت ناشتا میل کنید. برای آن که نتیجه بگیرید باید تا دو هفته این دارو را مصرف کنید.

 

به نکات زیر درباره نگهداری و مصرف خاکشیر توجه نمایید

۱- برای نگهداری دانه‌های خاکشیر را باید در ظروف سربسته، دور از نور، حرارت و رطوبت قرار داد.
۲- گاهی به اشتباه دانه‌های گیاهان هم خانواده با خاکشی به دلیل شباهت فراوان توسط مردم مورد استفاده قرار می‌گیرند، پس هنگام خرید این دانه‌ها به رنگ، اندازه و شکل دانه‌ها دقت داشته باشید.
 
خواص خاکشیر
 

خواص خاکشیر

خاکشیر : از خواص خاکشیر  به ضد عفونی کننده آن می‎توان اشاره نمود و این که پاد زهرخوبی برای بیماری نقرس است. برای افرادی که مزاجشان سودایی است موثر است. اثر معجزه آسا ئارئ . به عنوان تب بر استفاده می‎شود . تقویت کننده معده است و موجب تحریک اشتها می‎شود. موجب روشن شدن رنگ چهره شما خواهد شد از دیگر خواص خاکشیر  موارد زیر را می‎توان برشمرد :

گیاه خاکشیر علفی است و یک ساله یا دو ساله است که ارتفاع ساقه آن حدود یک متر است. پائین گیاه دارای کرک است اما قسمت فوقانی آن فاقد کرک است.
تخم این گیاه که آن را خاکشیر می‎نامند بسیار ریز و کمی دراز است و به دو رنگ وجود دارد یک رنگ قرمز که طعم آن اندکی تلخ است و دیگری به رنگ قرمز تیره است.
۱- از نظر طب سنتی و قدیمی ایران، خاکشیر گرم و تر است.
۲- التیام دهنده زخم و جراحات است .
۳- برای درمان اسهال‌های ساده و برطرف شدن ترشحات زنانگی، جوشانده خاکشیر موثر است .
۴- خاکشیر ادرار آور است .
۵- خاکشیر تب بر است .
۶- خاکشیر در دفع کرم اثرگذار است .
۷- خاکشیر التهاب کلیه را رفع می‌کند.
۸- درمانی برای سرخک و مخملک است و در امراض حصبه مطبقه و آبله به عنوان خنک کننده استفاده می‎شود.
۹- خاکشیر برای بهبود گرفتگی صدا تجویز می‎شود .
۱۰- برای تسکین و درمان کهیر و التهابات پوستی از خاکشیر استفاده کنید .
۱۱- برای رفع بیماری ناشی از کمبود ویتامین C، گل‌ها و برگ‌های گیاه خاکشیر کاربرد دارد.
۱۲- برای دفع سنگ کلیه موثر است.
۱۳- برای از بین بردن جوش‌های صورت که ناشی از مصرف چربی و شیرینی زیاد ایجاد شده است توصیه می‎شود جوشانده یک قاشق ترنجبین را با دو قاشق غذاخوری خاکشیر مخلوط کرده و هر روز صبح ناشتا به طور منظم تا دو هفته میل شود تا جوش‌ها به طور کامل رفع شود. علاوه بر طعم مطبوع و خوب شربت خاکشیر برای رفع عطش نیز بسیار عالی است.

[تعداد: 4    میانگین: 3.5/5]
تاریخ: ۲۶ مرداد ۱۳۹۵

دیدگاه‌های شما

1 دیدگاه روشن "خواص خاکشیر و نحوه‌ی مصرف و نگهداری آن"

اطلاع از
avatar

مرتب‌سازی بر اساس:   جدیدترین | قدیمی‌ترین | بیشترین تعداد رای
زهرا
کاربر
زهرا
7 ماه 12 روز پیش

واقعا شربت خاکشیر تو تابستوووووووووووون محشره

wpDiscuz
داغترین مطالب

جهت عضویت در خبرنامه چیدنی لطفا نام و آدرس ایمیل خود را وارد نمایید.