با پزشکان

دکتر امیر حسن محبوبی

فلوشیپ فوق تخصصی اورولوژی اطفال

دکتر محمد آذرفر

پزشک تغذیه کلینیکی و متابولیسمی

آسم و روش‌های درمان آن

آسم

در این مطلب قصد داریم درباره آسم و روش‌های درمان آن و عوامل ایجاد آن صحبت کنیم. در این مطلب مفید ما را همراهی کنید:

 

تعریف آسم

اختلالی که در آن تنفس دچار مشکل می‌شود آسم نام دارد. در آسم مجاری تنفسی به مدت چند دقیقه، چند ساعت و حتی چند روز تنگ می‌شوند. علائم و شدت آسم در افراد مختلف متفاوت است؛ مثلا تنگ شدن مجاری تنفسی که منجر به تنگی نفس می‌شود و می‌تواند چند دقیقه، چند ساعت و حتی چند روز طول بکشد. آسم به اختلالی گفته می‌شود که در آن تنفس دچار مشکل می‌شود. البته علائم آسم و شدت آن در افراد مختلف متفاوت است. به طور مثال برخی از افرادی که مبتلا به آسم هستند، هر روز سرفه و خس خس سینه و تنگی نفس دارند. برخی از ورزشکاران حرفه‌ای نیز اگر ورزش شدید کنند دچار تنگی نفس می‌شوند. برخی نیز حتی اگر ورزش معمولی هم کنند، حمله شدید آسم به آن‌ها دست می‌دهد و باید درمان اورژانسی شوند. در بین همه کسانی که مبتلا به آسم هستند، یک وجه مشترک وجود دارد و آن این است که در همه آن‌ها مجاری هوایی پی در پی و به صورت غیر طبیعی تنگ می‌شود. زمان تشخیص آسم در اکثر افراد در ۵ سالگی است؛ به همین دلیل بسیاری از افراد فکر می‎کنند آسم بیماری کودکان است. احتمال این که افراد در سنین مختلف به این بیماری مبتلا شوند کم است. تحقیقات نشان می‌دهند که ابتلا به عفونت‌های تنفسی در کودکی احتمال ابتلا به آسم را کم می‌کند. شاید به همین دلیل است که بیماری آسم بیشتر در کشورهای پیشرفته دیده می‌شود تا کشورهای در حال پیشرفت. اگر فردی بالغ هستید که به بیماری آسم مبتلا هستید، احتمالا این بیماری را از خیلی وقت پیش داشتید و یا در آینده نیز خواهید داشت. بیشتر کودکان وقتی نزدیک سن بلوغ هستند و یا به سن بلوغ می‌رسند، بیماری آسم در آن‌ها بهبود می‌یابد و دلیلش هنوز مشخص نیست. اگر فردی در این سنین بیماری آسمش خوب نشود، احتمال این که این بیماری برای همیشه در او باقی بماند زیاد است. با کنترل شرایط بیماری آسم می‎‌توان از بروز علائم آن جلوگیری کرد و می‌توان مانند دیگران یک زندگی معمولی داشت.

 

چگونگی ایجاد آسم

وقتی مجاری هوایی به طور موقت و برگشت‌پذیر تنگ می‌شوند، آسم ایجامی‌شود. متأسفانه در برخی افراد التهاب مجاری تنفسی در این افراد باعث می‌شود که مجاری آسیب ببینند و تغییرات دائمی در آن‌ها ایجاد شود. در این حالت مجاری تنگ و باقی می‌ماند و برگشت ناپذیر است. اگر چنین اتفاقی رخ بدهد، ظرفیت تنفسی در آن فرد کاهش می‌یابد. ممکن است فرد در حالت عادی خس خس و سرفه نکند اما اگر تست‌های تنفسی روی او انجام شود، مشاهده می‌شود که توانایی ریه در خروج هوا کاهش یافته است. در صورتی که تنگ شدن مجاری تنفسی شدید باشد، در این حالت فرد در انجام کارهای ساده مانند بالا رفتن از پله نیز دچار مشکل شده و باعث تنگی نفس در او می‌شود. این تغییرات دائمی که در بالا ذکر کردیم نه در همه افراد بلکه فقط در برخی از آن‌ها مشاهده می‌شود. علت دائمی بودن  تغییرات در این افراد می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که از میان آن‌ها می‌توان به شدت بیماری، طولانی بودن زمان ابتلا به بیماری و عدم درمان آسم با داروهای ضد التهابی اشاره کرد. تحقیقات نشان داده‌اند که احتمال آسیب دائمی و کاهش عملکرد ریه در افرادی که مبتلا به آسم خفیف هستند کمتر است.

 

چگونگی باریک شدن راه‌های هوایی

تنگ شدن مجاری هوایی ۲ علت دارد و برای هر کدام درمان جداگانه نیاز است:

۱- انقباض عضلات ظریفی که در دیواره‌های مجاری هوایی وجود دارند، یکی از علل تنگی راه‌های هوایی است. وقتی که عاملی باعث حمله آسم در فرد می‌شود این عضلات به طور خودکار منقبض می‌شوند. این اتفاق که در کمتر از ۱ دقیقه رخ می‌دهد، راه‌های هوایی را در اثر انقباض عضلات و فشرده شدن راه‌های هوایی تنگ می‌شوند. بعد از چند دقیقه انقباض عضلات تمام می‌شود.

۲- التهاب علت دوم تنگی راه‌های تنفسی است. وقتی بدن دچار آسیب‌دیدگی و یا عفونت می‌شود توسط فرآیند التهاب این عفونت و آسیب دیدگی را التیام می‌بخشد. در این فرآیند مایع و سلول‌های التهابی از عروق به محل عفونت و آسیب‌دیدگی نشت می‌کند. تعدادی از این سلول‌های التهابی در مجاری تنفسی باقی می‌ماند و منجر به آسم می‌شوند. وقتی تعداد این سلول‌ها بیشتر شود حمله آسم رخ می‌دهد. دیواره مجاری هوایی بر اثر موادی که این سلول‌ها دارند و هیستامین نام دارد متورم شده و همین باعث می‌شوند مقدار بیشتری ماده مخاطی تولید کنند که این مایه مخاطی اگر با سرفه دفع شود خلط نامیده می‌شود. اگر این مایع مخاطی زیاد باشند باعث می‌شود که فضای کافی برای عبور هوا در مجاری باقی نماند و علائم آسم بروز کند. فروکش کردن این التهاب ساعت‌ها و روزها به طول خواهد انجامید.

 

چگونگی آغاز حمله آسم

به علت این که راه‌های هوایی در افراد مبتلا به آسم بسیار حساس است، در این افراد راه‌های هوایی واکنش نشان می‌دهند. اگر محرک‌های خاصی با مجاری هوایی برخورد پیدا کنند، مجاری هوایی به سرعت واکنش نشان داده و تنگ می‌شوند و حمله آسم رخ می‌دهد. عوامل زیادی می‌توانند محرک حمله آسم باشند که از آن جمله می‌توان به هوای سرد و گرد و غبار همراه حیوانات خانگی اشاره کرد. مایتها نیز عامل دیگری در تحریک حمله آس می‌باشند. مایت‌ها جانداران میکروسکوپی هستند که در گرد و غباری که بر روی لوازم منزل می‌نشینند وجود دارد.

 

تشخیص آسم

همانطور که در ابتدای این مقاله عنوان کردیم به تنگ شدن مجاری تنفسی که ممکن است چند دقیقه، چند ساعت و حتی چند روز طول بکشد آسم می‌گویند. به علت حالات متغیر در این بیماری روش تشخیص آن از بیماری‌های ریوی مانند برونشیت مزمن و آمفیزم آسان است. البته برای تشخیص بهتر آسم تست‌هایی نیز وجود دارند.

 

درمان آسم

قبل‌تر ۲ علت تنگ شدن مجاری هوایی و آغاز حمله آسم را توضیح دادیم. درمان آسم نیز بر اساس این ۲ علت صورت می‌گیرد. داروهایی وجود دارند که دیواره عضلات راه‌های هوایی را شل می‌کنند. یک سری داروهای دیگر وجود دارند که باعث جلوگیری از التهاب مجاری هوایی و کاهش التهاب در آن‌ها  می‌شوند. داروهایی نیز هستند که مشترک بوده و هر دوی این کارها یعنی شل شدن عضلات و کاهش التهاب را با هم انجام می‌دهند. اگر بتوان بیماری آسم را کنترل کرد، می‌توان زندگی معمولی و مفیدی داشت. اگر شما نیز مبتلا به آسم هستید، این را بدانید که احتمال تنگ‌شدن راه‌های هوایی همیشه وجود دارد و اگر این تنگی متناوب باشد ممکن است به مجاری تنفسی آسیب دائمی وارد کند. بنابراین سعی کنید از عوامل محرک آسم دوری کنید و تحت نظر پزشک درمان مؤثر و مناسبی را برای کنترل آسم اعمال کنید. اگر بتوانید مکانیسم این بیماری را درک کنید، بهتر خواهید توانست این بیماری را اداره کنید.

 

 

[تعداد: 0    میانگین: 0/5]
تاریخ: ۲۸ مهر ۱۳۹۴
داغترین مطالب

جهت عضویت در خبرنامه چیدنی لطفا نام و آدرس ایمیل خود را وارد نمایید.