با پزشکان

دکتر امیر حسن محبوبی

فلوشیپ فوق تخصصی اورولوژی اطفال

دکتر محمد آذرفر

پزشک تغذیه کلینیکی و متابولیسمی

قلعه بابک در خرمدین آذربایجان شرقی

قلعه بابک 1

دژ بابک در ۵۰ کیلومتری شمال شهرستان اهر و در ارتفاعات غرب رود بزرگ قره‌سو در استان آذربایجان شرقی قرار دارد؛ قلعه بابک در خرمدین آذربایجان شرقی بر روی قله‌ای کوهستانی در ارتفاع ۲۳۰۰ تا ۲۷۰۰ متری از سطح دریا واقع شده است. این قلعه که در منطقه‌ای زیبا به نام کلیبر واقع شده نام‌های گوناگونی دارد. قلعه بابک، دژ بابک، بذ و قلعه جمهور از نام‌های این قلعه هستند. این قلعه مقر سردار تاریخی ایران، بابک خرم‌دین بوده است. دژ بابک در قرن سوم هجری و در هنگام قیام علیه دستگاه عباسی ساخته شد. از راه کلیبر تا این قلعه حدودا ۳ کیلومتر فاصله است و بعد از عبور از گردنه‌ها و گذرگاه‌های خطرناک می‌توان به این قلعه رسید.

قلعه بابک خرمدین
وقتی به قلعه می‌رسید، قبل از رسیدن به دروازه آن و قبل از اینکه به بنای مستحکم دژ وارد شوید باید از دالانی که معبر است عبور کنید. این دالان از سنگ‌های منظم طبیعی ساخته شده و تنها ۱ نفر می‌تواند از آن عبور کند. این دالان تا باروی قلعه ۲۰۰ متر فاصله دارد و در مقابل آن قرار گرفته است. اگر در این نقطه بایستید و به اطراف بنگرید از دشواری راه و ابهت خاص این قلعه بلند و موقعیت خیره‌کننده آن متعجب خواهید شد. این معبر در انتها به دروازه قلعه می‌رسد و در راستای آن واقع شده است و همین امر سبب می‌شود هر تازه وارد و یا سپاهی و افراد غریبه اگر بخواهند قصد ورود به قلعه کنند از طریق دو برج دیده‌بانی در سمت دروازه ورودی دیده شوند.

قلعه بابک 1

راهی به غیر از دروازه اصلی برای نفوذ به داخل وجود ندارد. از کوهستان امکان ورود به قلعه به هیچ وجه وجود ندارد. پس از عبور از دروازه ورودی و پشت سر گذاشتن بارو، مجددا باید از گذرگاهی باریک که حدود ۱۰۰ متر صعود از ارتفاع دارد، عبور کنید تا به دژ اصلی برسید. به این ترتیب به مدخل ورودی قلعه می‌رسید، این مسیر صعب‌العبور از یک سمت به دره‌ای با جنگل‌های ژرف در حدود ۴۰۰ متر مشرف است که به صورت تیغه و دیواره می‌باشد که انتهای آن به قعر دره می‌رسد. در تکیه گا‌ه‌های این دیواره‌ها و در ۴ جهت بنا جایگاه‌هایی به صورت نیمه‌استوانه‌ای برای دیده‌بان‌ها ساخته‌اند. در این جایگاه‌ها، کوه‌بانیه‌ها و سربازانی قرار می‌گرفتند که تا کیلومترها دورتر، از فراز دره‌ها و کوهپایه‌ها دید داشتند و هر جنبنده‌ای را تحت نظر می‌گرفتند.

قلعه بابک 2
بعد از این مرحله باید از مدخل دیگری با پلکان‌هایی نامنظم عبور کنید تا وارد دژ اصلی شوید. طرفین  این مدخل با دو ستون مشخص شده‌اند. بنای دژ ۲طبقه و ۳طبقه است که بعد از ورودی قرار گرفته است و بعد از آن تالار اصلی را خواهید دید که ۷ اتاق در اطراف آن واقع شده‌اند. این اتاق‌‌ها به تالار مرکزی راه دارند. در قسمت شرقی دژ نیز اتاق‌ها و آب انبارهایی ساخته شده است که سقف این آب انبارها با طاق جناغی و گهواره‌ای استوار شده‌اند. محوطه داخلی آب‌انبارها نیز قابل نفوذ است زیرا در آن از ساروج استفاده شده است. در هنگام زمستان از برف و باران پر می‌شود و در هنگام تابستان و در نبود آب یا در صورت محاصره از آب آن استفاده می‌کنند. پلکان‌هایی سرتاسری نیز سمت شمال غربی دژ  قرار دارد که البته اکنون بیشتر آن ویران شده و تنها قسمت‌هایی از آن بیرون از خاک است که فقط از طریق آن‌ها می‌شود به بخش‌های مرتفع‌تر بنا صعود کرد.

قلعه بابک 4
بنای این دژ در زمان اشکانیان و بخصوص ساسانیان ساخته شده است. این را می‌شود از آثار معماری و برخی از سنگ‌های زبره تراش و طریقه چفت و بست سنگ‌ها و ملات ساروج و اندود دیوارها از نوعی گچ و خاک دریافت. این قلعه در قرون ۲ و ۳ و حتی چند قرن بعد از آن تعمیر و مرمت شده و تغییراتی در آن به وجود آمده و قسمت‌هایی نیز در بنا ایجاد شده است. از قلعه بابک اشیایی نظیر سفالینه‌های منقوش و لعاب خورده یافت شده است. این سفالینه‌ها یک دوره استقرار تا اوایل قرن هفتم هجری را نشان می‌دهند. علاوه بر آن تعدادی سکه مسی نیز کشف شده است که برخی از آنان مربوط به اتابکان آذربایجان و هزارسیبان (قرون ششم و هفتم هجری) بوده‌اند و تعدادی از سکه‌ها نیز به دلیل ساییدگی و زنگ‌خوردگی زیاد غیرقابل خواندن شده‌اند.

قلعه بابک 3
محل استقرار بنا بر روی قله به گونه‌ای بود که ۲۰ نفر سپاهی توانایی منع هجوم یک سپاه صد هزار نفری را داشتند طوری که تلفات نیز نداشته باشند. زیرا تیر و کمان و اسلحه آن زمان که با آن می‌جنگیدند به دلیل ارتفاع زیادی که سربازان و محافظان قلعه داشتند و به دلیل فاصله زیاد تأثیری نداشت. این قلعه جزو آثار ملی است و در سال ۱۳۴۵ با در لیست آثار ملی، تاریخی و فرهنگی ایران ثبت شد و اداره کل میراث فرهنگی آذربایجان شرقی مرمت این بنای تاریخی را  از سال ۱۳۷۶ آغاز کرد.

قلعه بابک 5

[تعداد: 0    میانگین: 0/5]
تاریخ: ۱۰ آبان ۱۳۹۴
داغترین مطالب

جهت عضویت در خبرنامه چیدنی لطفا نام و آدرس ایمیل خود را وارد نمایید.