با پزشکان

دکتر محمد آذرفر

پزشک تغذیه کلینیکی و متابولیسمی

دکتر امیر حسن محبوبی

فلوشیپ فوق تخصصی اورولوژی اطفال

نقد سریال سرزمین کهن

سرزمین کهن یک سریال ایرانی می‌باشد که به بررسی وقایع تاریخی-اجتماعی از سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۵۷ در بستر زندگی پسری نوجوان می‌پردازد. این سریال به انقلاب اسلامی منتهی می‌شود. پخش این سریال به دلیل پوشش نامناسب بانوان بازیگر و همچنین کمرنگ بودن جریانات انقلاب به تعویق افتاد و سر زمان مقرر و اعلام شده پخش نشد.

 

سرزمین کهن
خلاصه‌ای از داستان: این فیلم در دو فصل تهیه شده است، در فصل اول کودکی رهی که شخصیت اصلی داستان است، به تصویر کشیده شده. زمانی که رهی نوزادی بیش نبود دهکده‌ی محل زندگی‌اش توسط نیروهای متفقین بمباران می‌شود. پدرش ملا محمد شهید شده و پس از مدتی او از زیر آوار بیرون کشیده می‌شود و توسط مادرش راهی تهران می‌شود. سال‌ها در یک خانواده‌ی توده‌ای زندگی می‌کند. پدر او جناب اردکانی که پسر یک جوال دوز بوده و پای ثابت جریانات سیاسی آن زمان، دبیر حاذق ریاضی بود. رهی طی جریاناتی به یک خانواده‌ی درباری سپرده می‌شود و در آنجا رفته رفته پی به هویت خود می‌برد.

نقد سریال سرزمین کهن:

این فیلم به کارگردانی کمال تبریزی و بازی تحسین برانگیز بازیگران حرفه‌ای چون امیر آقایی، هنگامه قاضیانی، بیتا فرهی، الهام حمیدی و سایر بازیگران برجسته‌ی سینمای ایران، روی آنتن رفت، ولی سه قسمت از پخش آن نگذشته بود که سیل عظیمی از مخالفت و اعتراض‌ها بوجود آمد. هموطنان خوزستانی، اهوازی، لرستانی، اصفهانی و حتی تعدادی از نمایندگان مجلس و امامان جمعه و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام خواستار قطع این سریال شدند. سرانجام پخش این سریال پس از معذرت خواهی‌ها‌ی کتبی قطع شد. اما چرا با وجود اینکه قبل از پخش سریال بازنگری‌های لازم صورت گرفته، باز هم خیل عظیم مخالفت را در پی داشت؟ چرا در ابتدا مجوز لازم صادر گردید و پس از آن لغو شد؟ دیالوگ جنجالی امیر آقایی در نقش یک توده‌ای، زمانی که بختیاری‌ها پا روی دمش گذاشته و زندگی خصوصی و کاری‌اش را مختل کرده اند: ” اگه بابای من جوال فروش بود، بابای تو ( اقدس = بیتا فرهی = بزرگ خاندان بختیاری ) کاسه لیس پدر شوهرت بود که اونم سگ انگلیسی‌ها رو سرپا می‌گرفت … از فردا منم بچه های مردمو کنجکاو می‌کنم، وقتی سر کلاس بی قرض گفتم، بختیاری‌ها چه جوری بختیاری شدن. گمونم از حیث کثافت کاری باب میل امیرت باشه)”
حال نگاهی اجمالی به ماهیت حزب توده و شکل گیری ایل بختیاری می‌اندازیم: حزب توده یا همان سوسیال دموکرات در عهد مشروطه و حزب کمونیست ایران است که در ۱۰ مهر ۱۳۲۰ تاسیس شد. بنیان گذار آن عده‌ای (۵۳ نفر ) از روشنفکران و فعالان چپ گرا و ملی گرای ایران بودند که اغلب در دوره‌ی رضا شاه تحت تعقیب یا در زندان بودند. این حزب اهدافی را دنبال می‌کرد که یکی از آنها بسیج همه‌ی نیروها در ایران علیه فاشیسم و دفاع از شوروی (روسیه) بود که البته این مورد در دیالوگ بیتا فرهی خطاب به امیر آقایی تحت عنوان (سگ روس) بیان شد.
علیقلی بختیاری معروف به سردار اسعد دوم در کتاب خود موسوم به تاریخ بختیاری می نویسد: ” بعد از تتبع کتب تاریخی، این ایل جلیل، نسبشان به ملوک بویه که ساسانی الاصل‌اند، می‌رسد…”. البته دیدگاه معتبرتر و قابل استنادتری از دید تاریخی موجود است. این دیدگاه توسط کسانی ارائه شده که معتقدند بختیاری‌ها از منطقه‌ی شامات (سوریه‌ی کنونی) به ایران مهاجرت کرده اند. طبق این دیدگاه کتاب شرفنامه بدلیسی اولین کتابی‌ست که از بختیاری‌ها نام برده.
حال دریافتیم بختیاری‌ها قدمتی بس طولانی دارند. از زمان شکل گیری حزب توده یعنی سال ۱۳۲۰ و سلطنت رضا شاه و تغییر نظام از قاجار به پهلوی اوضاع بختیاری‌ها تغییر کرد. به سلطنت رسیدن رضا خان، بختیاری‌ها را با وضعیت بی سابقه ای روبرو ساخت که سرانجام منجر به تضعیف نظام ایلی، از دست دادن نقش سیاسی در سطح مملکت و بالاخره متلاشی شدن قبیله و کاهش محدوده‌ی آنها گردید. در این زمان سیاست خارجه انگلیس بر این قرار گرفت که باید در ایران یک قدرت مرکزی به جای حکومت ضعیف قاجار و حکومتهای غیر رسمی و خود مختار محلی (مانند بختیاری ) بوجود آید. در این اوضاع عملا بختیاری‌ها حذف شدند. ولی همانگونه که در فیلم مشاهده می‌شود خانواده‌ی بختیاری، میهمانی‌های اعیانی برگزار می کنند و دارای خدمه و حشم هستند و از نظر جایگاه اجتماعی در نقطه‌ای قرار دارند که حتی دبیر ریاضی حق جریمه کردن امیر، نوه‌ی اقدس (بزرگ خاندان بختیاری ها) را ندارد. در هر قشر و مرامی عده‌ای وجهه‌ی خوب و عده‌ای وجهه‌ی نامناسب دارند… مثلا نمی‌توان گفت همه‌ی دانشجویان از علم کافی برخوردارند، پس تکلیف این همه مشروطی چه می‌شود؟ نمی‌توان گفت همه‌ی مادران ایرانی پاک دامن و پاک سرشت بوده و هیچ کسی پیدا نمی شود که بخاطر به دست آوردن پول کافی برای خرید مواد کودکش را بفروشد… در صورت قبول این حرف باید سری به آمار معتادین خانم و اصلا سری به کمپین‌های ترک اعتیاد بزنیم. نمی‌توان گفت تمامی پزشکان وجدان کاری دارند، در این بین پزشکانی وجود دارند که بخاطر کسب درآمد بیشتر میخچه ای را به اسم غده‌ی سرطانی جراحی می‌کنند. نمی‌توان گفت تمامی وکلا سرشان به کار خودشان است و هدفشان از انتخاب این شغل کم کردن جرائم و مجرمین و تحکیم اساس خانواده است. در این بین وکلایی وجود دارند که مهریه‌ی زن را شریک می‌شوند به بهای طلاق فست فودی.
دقت کنید! فعل (وجود دارد) است… سور، سور وجودی‌ست. در ریاضیات اگر یک مورد هم خلاف قضیه‌ی موجود، وجود داشته باشد حکم به راحتی نقض می شود. حال اگر مهران مدیری با ظرافت خاص و طنازانه کار پزشکان متخلف را زیر سوال می‌برد، درهمان سریال پزشکی وجود دارد که برای رضای خدا و رایگان بیماران را ویزیت و جراحی می‌کند. این نکته هرگز دیده نشد. یا در همین سریال سرزمین کهن، رهی که یک بختیاری‌ست آینده‌ی کشورش که انقلاب شکوهمند اسلامی‌ست را رقم می زند. یک توده ای که اساسا وجودش بر خلاف قانون و ارزش های یک کشور است، آیا سخنانش قابل استناد می‌باشد؟ کاش اجازه داده می‌شد سریال از وجود خود دفاع کند و درانتها اگر توهینی در کار بود، همه با هم به مخالفت می‌پرداختیم و عده‌ای را ممنوع تصویر می‌کردیم.
در آخر باید بگویم اگر همینطور پیش برویم هیچ فیلم و سریالی ساخته نخواهد شد.

 

 

نویسنده افتخاری «سرکار خانم عسگری»

[تعداد: 1    میانگین: 2/5]
تاریخ: ۵ شهریور ۱۳۹۴
داغترین مطالب

جهت عضویت در خبرنامه چیدنی لطفا نام و آدرس ایمیل خود را وارد نمایید.