با پزشکان

دکتر محمد آذرفر

پزشک تغذیه کلینیکی و متابولیسمی

دکتر امیر حسن محبوبی

فلوشیپ فوق تخصصی اورولوژی اطفال

همه چیز درباره سقط جنین

با همه چیز درباره سقط جنین در این مقاله با ما همراه باشید:

 

سقط جنین چیست؟

سقط جنین به معنی از دست دادن حاملگی در بیست هفته اول است. حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد از بارداری‌های به سقط جنین منجر می‌شوند و بیش از ۸۰ درصد از این سقط‌ها در ۱۲ هفته اول اتفاق می‌افتند. این اتفاق شامل موقعیت‌هایی که در آن تخمک بارور را قبل از نتیجه مثبت تست بارداری از دست می‌دهید نمی‌شود. مطالعات نشان می‌دهند که ۳۰ تا ۵۰ درصد از تخمک‌های بارور قبل از این که زنان بفهمند که باردار شده‌اند، از بین می‌روند، چون آنقدر زود تخمک‌ها از دست می‌روند که در واقع زنان اصلا متوجه بارداری خود نمی‌شوند.

سقط جنین چیست

 

علت سقط جنین چیست؟

بین ۵۰ تا ۷۰ درصد از سقط جنین‌هایی در سه ماهه‌ی اول اتفاق می‌افتند، دلیلش اتفاقاتی هستند که در اثر ناهنجاری‌های کروموزومی در تخمک بارور به وجود می‌آیند. در بیشتر موارد، این به معنای آن است که تخمک یا اسپرم تعداد کروموزم‌های نادرستی داشته و تخمک بارور نتوانسته به شکل نرمال رشد کند. در موارد دیگر، علت سقط جنین مشکلاتی است که در حین فرایند پیچیده‌ی رشد نخستین اتفاق می‌افتند. به طور مثال، وقتی که تخمک به درستی در رحم القا نشود یا جنین نقص داشته باشد و اجازه‌ی ادامه رشد پیدا نکند. از آنجا که بیشتر مراقبین بهداشت بعد از سقط جنین بررسی‌های دقیق انجام نمی‌دهند، نمی‌توان گفت که چرا بارداری از دست رفته است. و حتی وقتی که ارزیابی مفصلی انجام می‌شود علت آن در نیمی از موارد همچنان ناشناخته باقی می‌ماند.
وقتی که تخمک بارور مشکلات کروموزومی دارد، احتمالا دچار وضعیتی می‌شوید که نطفه‌ی ناکام نامیده می‌شود (که امروزه در مجامع پزشکی معمولا به آن نقص باروری ابتدایی می‌گویند). در این وضعیت تخمک بارور در رحم القا می‌شود و جفت و کیسه‌ی جنین شروع به رشد می‌کنند، اما جنین خیلی زود رشدش متوقف می‌شود و یا اصلا تشکیل نمی‌شود.
به دلیل اینکه جفت شروع به ترشح هورمون می‌کند، تست بارداری شما مثبت می‌شود و علائم ابتدایی حاملگی را خواهید داشت اما آزمایش آلتراسوند کیسه‌ی جنینی را خالی نمایش می‌دهد. در موارد دیگر جنین کمی رشد می‌کند اما دچار ناهنجاری‌هایی می‌شود که ادامه حیات را غیرممکن می‌کند و رشدش قبل از شروع ضربان قلب متوقف می‌شود.
وقتی که جنینتان ضربان قلب پیدا می‌کند (حدود ۶ هفتگی با آلتراسوند قابل مشاهده است) احتمال سقط جنین به طرز چشمگیری کاهش می‌یابد.

علت سقط جنین چیست

 

چه چیزهایی من را در معرض خطر سقط جنین قرار می‌دهد؟

– سن: زنان مسن‌تر احتمال بیشتری به بارداری با ناهنجاریهای کروموزومی و در نتیجه سقط جنین دارند. در واقع، احتمال سقط جنین در زنان ۴۰ ساله دو برابر بیشتر از زنان ۲۰ ساله است.
– سابقه‌ی سقط جنین: زنانی که دو یا چند سقط جنین متوالی داشته‌اند، بیشتر از زنان دیگر در معرض سقط مجدد هستند.
– اختلالات یا بیماری‌های مزمن خاص: دیابت، اختلالات وراثتی در انعقاد خون، نقص‌های خود ایمنی (مثل سندروم آنتی فسفو لیپید یا لوپوس) و اختلالات هورمونی خاص (مثل سندروم تخمدان پلی کسیتیک)
– مشکلات رحمی: داشتن ناهنجاری‌های مشخص رحمی یا گردن رحم ضعیف یا کوتاه
– سابقه نقص تولد یا مشکلات ژنتیکی: داشتن کودکی با نقص مادرزادی یا سابقه خانوادگی مشکلات ژنتیکی
– عفونت‌های خاص: تحقیقات نشان داده که اگر لیستری، گوشک، سرخجه، سرخک، ویروس سیتومگالو، ویروس پاروو ، سوزاک، اچ آی وی، و عفونت‌های دیگری داشته باشید، احتمال سقط جنین در شما بالاتر است.
– سیگار کشیدن و مصرف مواد مخدر: سیگار کشیدن بسیار، مصرف الکل زیاد، و مواد مخدری مثل کوکائین و اکستازی در حین بارداری باعث افزایش خطر سقط می‌شود. و برخی مطالعات نشان داده‌اند که رابطه‌ای بین نوشیدن بیش از چهار فنجان قهوه در روز و خطر بالاتر سقط وجود دارد.
– استفاده از داروهای خاص: برخی داروها با افزایش سقط جنین رابطه دارند، بنابراین مهم است که با پزشک خود درباره بی‌خطر بودن داروهایی که در زمان بارداری مصرف می‌کنید صحبت کنید. شامل تجویزها و داروهای بدون نسخه شامل داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAIDS) مثل ایبوپروفن و آسپیرین هم می‌شود.
– قرار گرفتن در معرض سموم محیطی: عامل‌های محیطی که خطر سقط را افزایش می‌دهند عبارتند از سرب و آرسنیک، برخی مواد شیمیایی مثل فرمالدئید، بنزن، و اکسید اتیلن و مقادیر زیاد از تشعشع یا گازهای بیهوشی.
– عامل‌های والد: درباره رابطه شرایط پدر با افزایش خطر سقط در زوجین اطلاعات کمی در دسترس است، اگرچه این خطر با افزایش سن پدر بالاتر می‌رود. محققان در حال مطالعه درباره میزان آسیب پذیری اسپرم توسط سموم محیطی و قدرت باروری تخمک هستند. برخی مطالعات نشان داده‌اند که وقتی پدر در معرض جیوه، سرب، و مواد شیمیایی صنعتی و آفت کشها قرار گرفته باشد خطر سقط بیشتر می‌شود.
– خطر سقط جنین با هر فرزندی که به دنیا می‌آورید و در صورت بارداری سه ماه بعد از زایمان افزایش می‌یابد.

 

 

از روی چه علائمی بفهمم که سقط داشته‌ام؟

لک دیدن یا خونریزی معمولا اولین نشانه‌ی سقط است. البته به یاد داشته باشید که یکی از هر چهار زن باردار در اوایل بارداری خونریزی دارند و لک می‌بینند (لکه‌های خون روی زیرپوش یا دستمال توالت) و نیمی از این بارداری‌ها به سقط منجر نمی‌شوند.
شاید درد شکمی هم داشته باشید که معمولا بعد از اولین خونریزی شروع می‌شود. احساس انقباضات شکمی مداوم خفیف یا شدید یا احساسی شبیه درد پشت خفیف یا فشار در لگن از علائم سقط است.
توجه داشته باشید که خونریزی مهبلی یا درد در اوایل بارداری ممکن است علائم بارداری مولار( molar pregnancy) یا بارداری خارج رحمی ( ectopic pregnancy) باشد. اگر هرکدام از این علائم را داشتید، بلافاصله با دکتر یا ماما مراجعه کنید تا تشخیص دهد که مشکل جدی که نیاز به درمان فوری دارد هست یا نه . همچنین اگر RH خون شما منفی است شاید تا دو سه روز بعد از اولین خونریزی نیاز به تزریقِ گلوبولین مصونیت RH داشته باشید، مگر آن که همسرتان هم RH منفی باشد.
بعضی از سقط‌ها در اولین معاینه تشخیص داده می‌شوند، وقتی که دکتر یا ماما نتواند صدای ضربان قلب نوزاد را بشنود یا متوجه شود که رحم شما آنطور که باید، بزرگتر نمی‌شود (در اغلب موارد نطفه یا جنین چند هفته قبل از بروز نشانه‌هایی مثل خونریزی یا انقباضات شکمی رشدش متوقف می‌شود). اگر پزشکتان به سقط جنین مشکوک شود، دستور آزمایش آلتراسوند می‌دهد تا بفهمد در رحم شما چه خبر است و احتمالا آزمایش خون هم می‌دهد.

از روی چه علائمی بفهمم که سقط داشته‌ام؟

 

اگر فهمیدم که در حال سقط جنین هستم چه باید بکنم؟

اگر در زمان بارداری علائمی مثل خونریزی یا درد شکمی داشتید بلافاصله با پزشک یا مامای خود تماس بگیرید. پزشکتان شما را معاینه می‌کند تا بفهمد خونریزی از جانبِ گردنه رحم شما هست یا خیر. همچنین ممکن است آزمایش خون بدهید تا هورمونِ hCG بارداری را اندازه بگیرد . اگر مقدار آن در خون شما رو به افزایش است آزمایش را در دو سه روز آینده تکرار می‌کند.
اگر خونریزی یا درد شکمی دارید و پزشکتان کمترین شکی به بارداری خارج رحمی ببرد، بلافاصله آزمایش آلتراسوند انجام می‌دهد. اگر هیج علائمی از مشکل نباشد اما همچنان لک می‌بینید تقریبا۷ هفته دیگر یک آلتراسوند دیگر انجام خواهید داد.
در این مرحله، اگر در سونوگرافی جنینی با ضربان قلب مشاهده گردید شما بارداری بادوامی خواهید داشت وخطر سقط در شما کمتر است، اما اگر همچنان خونریزی دارید لازم است که بعدها آلتراسوند دیگری انجام دهید. اگر در سونوگرافی جنینی با اندازه مشخص دیده شد که ضربان قلب ندارد، این به معنای آن است که جنین زنده نمانده است.
اگر کیسه جنینی یا جنین کوچکتر از اندازه مورد نظر باشند، یعنی از زمان بندی مقرر جا مانده‌اید و اوضاع خوب نیست، بسته به شرایط، باید سونوگرافی خود را طی یک تا دو هفته تجدید کنید.
اگر در سه ماهه دوم هستید و سونوگرافی نشان می‌دهد که گردنه رحم کوتاه‌تر می‌شود یا در حال باز شدن است، احتمالا پزشکتان تصمیم به عملی به نام سرکلاژ (Cerclage) می‌گیرد که در آن برای جلوگیری از سقط جنین یا زایمان پیش از موعد مقرر گردنه رحم شما را با بخیه تنگ می‌کند (این در شرایطی است که نوزاد شما در آلتراسوند طبیعی باشد و هیچ نشانی از عفونت داخل رحمی نداشته باشید)
اگر نشانه‌های احتمالی سقط جنین را داشته باشید، پزشک یا ماما برای کاهش احتمال سقط جنین به شما استراحت مطلق می‌دهد. پزشکتان ممکن است پیشنهاد کند که در صورت خونریزی یا درد شکمی مقاربت نکنید. مقاربت باعث سقط جنین نمی‌شود اما اگر این نشانه‌ها را دارید بهتر است از انجام آن خودداری کنید.
ممکن است چند هفته خونریزی خفیف یا درد شکمی داشته باشید. می‌توانید از نوار بهداشتی استفاده کنید، اما استفاده از تامپون در این دوره ممنوع است. برای درد هم می‌توانید از استامینوفن استفاده کنید. اگر در حال سقط هستید خونریزی و درد شکمی کمی قبل از گذراندن مرحله‌ی محصول لقاح (تشکیل جفت جنین و یا نطفه‌ای که متمایل به خاکستری است و لخته‌های خون دارد) بدتر می‌شود.
اگر می‌توانید، این بافت را در ظرفی تمیز نگه دارید چون ممکن است پزشکتان برای بررسی و آزمایشات جهت یافتن علت سقط جنین شما به آن احتیاج داشته باشد.

اگر فهمیدم که در حال سقط جنین هستم چه باید بکنم؟

 

اگر پزشک تشخیص داد دیگر باردار نیستم اما هنوز بافت را از دست نداده‌ام چه کار کنم؟

راه‌های مختلفی وجود دارد، درباره فواید و مضرات هرکدام با پزشک خود صحبت کنید. اگر سلامتتان در خطر نیست بهتر است بگذارید سقط در زمان خودش اتفاق بیفتد (بیش از نیمی از زنان در طی یک هفته بعد از آن که می‌فهمند بارداری‌شان دوام‌پذیر نیست خود به خود سقط می‌کنند) یا شاید بخواهید مدت زمان معینی صبر کنید تا ببینید احتمال برداشتن بافت قبل از موعد وجود دارد یا خیر.
در برخی موارد، می‌توانید از دارو برای تسریع فرایند سقط استفاده کنید، اگرچه این کار عوارضی نظیر تهوع، استفراغ، و اسهال دارد. احتمال این هم هست که در اخر مجبور شوید بافت را با عمل جراحی خارج کنید در صورتی که تصمیم گرفتید بافت را از بدنتان خارج کنند این کار توسط کورتاژ ساکشنی یا اتساع و کورتاژ (D&C) انجام می‌گیرد. اگر مشکلی داشته باشید، مثل خونریزی قابل توجه یا نشانه‌های عفونت که صبر کردن برای سقط را ناامن می‌کند، لازم است که بلافاصله بافت را خارج کنند. و اگر این دومین یا سومین سقط متوالی شما باشد، پزشکتان ممکن است این عمل را تجویز کند تا بتواند بافت را مورد آزمایش ژنتیکی قرار دهد.

اگر پزشک تشخیص داد دیگر باردار نیستم اما هنوز بافت را از دست نداده‌ام چه کار کنم؟

 

عمل کورتاژ چگونه است؟

این عمل معمولا نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد مگر این که دچار عوارض شوید. و مثل هر جراحی دیگری، باید با شکم خالی بروید یعنی از شب قبل هیچ مایعات یا غذایی نخورده باشید.
بیشتر ماماها ترجیح می‌دهند از کورتاژ ساکشنی (یا تخلیه مکشی) استفاده کنند چون کمی سریعتر و امن‌تر از روش سنتی D&C است و برخی هم ترکیبی از هردو روش را استفاده می‌کنند. در هرکدام از عمل‌ها، دکتر سپکولومی را وارد مهبلِ شما کرده، گرنه‌ی رحم و مهبل را با محلول ضد عفونی می‌شوید و گردنه رحم را با میله‌های فلزی باریک اتساع می‌دهد (مگر این که گردنه رحم شما به دلیل دفع کردن مقداری از بافت خودبخود گشاد شده باشد). در بیشتر موارد، از طریق IV و بی حسی موضعی گردنه رحم شما را بی حس می‌کند.
در کورتاژ ساکشنی، دکتر لوله پلاستیکی توخالی را از گردنه رحم می‌گذراند و بافت را از رحم شما به بیرون مکش می‌کند. در روش D&C سنتی، پزشک از دستگاه قاشق شکلی که کورت (curette) نام دارد استفاده می‌کند تا بافت را از دیواره رحم شما بتراشد. کل این عمل حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می‌کشد، اگرچه تخلیه بافت در کمتر از چند دقیقه انجام می‌گیرد. سرانجام، اگر خون شما RH منفی باشد، نیاز به تزریق گلوبولین مصونیت RH دارید مگر زمانی که پدر بچه هم RH منفی باشد.

عمل کورتاژ چگونه است؟

 

بعد از سقط جنین چه می‌شود؟

چه به طور طبیعی سقط کرده باشید و چه بافت را برداشته باشید، بعد از آن به مدت یک یا چند روز دردهای انقباضی خفیف شبیه قاعدگی دارید و یک یا دو هفته خونریزی خواهید داشت. به جای تامپون از نوار بهداشتی استفاده کنید و برای تسکین دردها از ایبوپروفن یا استامینوفن استفاده کنید. از آمیزش، شنا کردن، دوش گرفتن، و استفاده از داروهای واژنی به مدت حداقل یک یا دو هفته پرهیز کنید تا زمانی که خونریزی شما بند بیاید.
اگر به خونریزی شدید دچار شُدید (در عرض یک ساعت نوار بهداشتی شما خیس شد) و یا اگر یکی از نشانه‌های عفونت را داشتید (مثل تب، دردناکی، یا ترشحات واژنی بویناک) یا احساس درد شدید داشتید، بلافاصله با پزشک خود تماس بگیرید. اگر خونریزیتان شدید است و احساس ضعف، سرگیجه، یا منگی می‌کنید بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید .

 

آیا یک بار سقط کردن به معنی آن است که باز هم سقط جنین می‌کنم؟

خیر. اگرچه حق دارید که نگران احتمال سقط جنین بعدی باشید، اما متخصصان باروری یک مورد سقط جنین را نشانه‌ی وجود مشکلی در شما یا همسرتان تلقی نمی‌کنند. بعضی مراقب‌ها بعد از دو سقط جنین متوالی، دستور آزمایشات ژنتیکی و خونی مخصوص می‌دهند تا بفهمند دلیل مشکل چیست، مخصوصا اگر بالای ۳۵ سال داشته یا شرایط خاص پزشکی باشید. در شرایط خاص مثل وقتی که در سه ماهه‌ی دوم سقط کنید یا به دلیل ضعف گردنه رحم زایمان زودرس در اوایل سه ماهه سوم داشته باشید، احتمالا بعد از یک سقط شما را به متخصص زایمان پرخطر ارجاع می‌دهند تا شرایط بارداریتان را به دقت بررسی کند.

 

کی مجددا می‌توانم اقدام به بارداری کنم؟

برخی از پزشکان توصیه می‌کنند که بعد از یک دوره قاعدگی، مجددا اقدام به بارداری کنید که احتمالا ۴ یا ۶ هفته بعد از سقط یا کورتاژ طول می‌کشد. پس از آن اوضاع خوب می‌شود.و یک مطالعه در اسکاتلند روی بیشتر از ۳۰۰۰۰ زن نشان داد که زنانی که طی ۶ هفته بعد از سقط باردار شدند بهترین شانس یک بارداری سالم را داشتند. آن زنان سقط کمتر و یا حاملگی نا به جای کمتری نسبت به زنانی که ۶ یا ۱۲ ماه بعد از سقط باردار شدند، داشتند.

 

من نمی‌توانم با سقط جنین کنار بیایم. چطور با آن مقابله کنم؟

در حالی که از نظر جسمانی آماده‌اید برای بارداری مجدد ممکن است از لحاظ روحی آماده نباشید. هر زنی با غم و اندوه با سقط زودرس مواجه خواهد شد. بعضی از زنان ترجیح می‌دهند ماه‌ها بگذرد تا دوباره باردار شوند. زمانی را صرف احساسات خودتان بکنید و کاری را که برای شما و همسرتان بهتر است انجام دهید. اگر مایلید از پزشک خود بخواهید تا مشاور یا انجمن حمایت‌کننده‌ای را به شما معرفی کند.

[تعداد: 0    میانگین: 0/5]
تاریخ: ۱۸ شهریور ۱۳۹۴
داغترین مطالب

جهت عضویت در خبرنامه چیدنی لطفا نام و آدرس ایمیل خود را وارد نمایید.